Το παρελθόν

Ο Αχμάντ επιστρέφει μετά από τέσσερα χρόνια από την Τεχεράνη στο Παρίσι, για να διεκπεραιώσει το διαζύγιό του από την πρώην σύζυγό του, Μαρί Αν. Όταν θα φτάσει στο σπίτι όπου ζούσε με τη σύζυγό του και τις δυο κόρες της από προηγούμενο γάμο, θα διαπιστώσει ότι η Μαρί Αν πλέον συζεί με έναν άντρα αραβικής καταγωγής, τον Σαμίρ, ο οποίος έχει ένα γιο και μια σύζυγο σε κώμα.
Ταυτόχρονα η Μαρί Αν αντιμετωπίζει προβλήματα με τη μεγάλη της κόρη, Λουσί, η οποία αργεί συστηματικά να γυρίσει στο σπίτι. Ο Αχμάντ αναλαμβάνει να της μιλήσει, καθώς είχαν πολύ καλές σχέσεις, για να ανακαλύψει τα βαθύτερα μυστικά που έκρυβε η Λουσί.
Η Λουσί μη θέλωντας αρχικά να παραδεχτεί κάποιο λάθος που έκανε στο παρελθόν, δηλώνει απέχθεια προς τον Σαμίρ. Ο Αχμάντ με τη σειρά του βρίσκεται στην περίεργη θέση ότι πρέπει να πείσει τη Λουσί ότι η μητέρα της και πρώην σύζυγός του θα πρέπει να παντρευτεί τον Σαμίρ κι ότι δεν θα πρέπει να της προβάλλει η ίδια εμπόδια.
Κι ενώ οι εξηγήσεις που δίνονται στο πρώτο μέρος της ταινίας φαίνεται να κατασταλάζουν στο μυαλό του θεατή το τι έχει συμβεί και τον αντίκτυπό του στο παρόν και έχει ήδη διαμορφωθεί η επιθυμία του θεατή για τη συνέχεια, στο δεύτερο μέρος τα δεδομένα ανατρέπονται. Ένα e-mail που στάλθηκε ένα χρόνο πριν και παρέμεινε κρυφό θα δώσει την απάντηση στα ερωτήματα που θα αρχίσουν δειλά δειλά να εγείρονται. Και μέσα από την αλυσιδωτή αντίδραση των γεγονότων θα αποκαλυφθούν τα κίνητρα και οι ενοχές των πρωταγωνιστών που εμπλέκονται στην όλη ιστορία.

Ο θριαμβευτής του περσινού Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας Ασγκάρ Φαρχαντί ("Ένας χωρισμός") στην πρώτη του απόπειρα ευρωπαϊκής ταινίας συναντά την πρωταγωνίστρια του επίσης θριαμβευτικού στα περσινά Όσκαρ "The Artist", Μπερενίς Μπεζό. Ίσως και για το λόγο αυτό αφήνει την πρώτη σκηνή της ταινίας να είναι βουβή.
Η ιστορία χωρίζεται ουσιαστικά σε δύο μέρη που ναι μεν συνδέονται μεταξύ τους, λείπει όμως η συνοχή, καθώς ενώ στην αρχή η υπόθεση εκτυλίσσεται γύρω από το επικείμενο διαζύγιο ενός τελειωμένου γάμου και το θέμα του πώς οι πρωταγωνιστές θα προχωρήσουν με τις ζωές τους, στη συνέχεια επικεντρώνει στη λύση του μυστηρίου του κώματος της γυναίκας του Σαμίρ και στη δύσκολη θέση που θα βρεθούν οι πρωταγωνιστές, ο καθένας για το δικό του λόγο. Στο τέλος θα φανεί η τραγικότητα του χαρακτήρα του Σαμίρ.
Η ταινία απέσπασε το βραβείο της κριτικής επιτροπής στις Κάννες και βραβείο καλύτερης ηθοποιού για την Μπερενίς Μπεζό. Στη χώρα μας προβάλλεται από τις 10 Οκτωβρίου 2013.

Le passé (2013)
Σκηνοθεσία - Σενάριο: Asghar Farhadi
Πρωταγωνιστούν: Bérénice Bejo, Ali Mosaffa, Tahar Rahim, Pauline Burlet, Elyes Aguis, Jeanne Jestin, Sabrina Ouazani, Babak Karimi
Διάρκεια: 130'

Δείτε το τρέηλερ της ταινίας


Βαθμολογία υπογράφοντος: 7,5/10

Ο υπογράφων παρακολούθησε την ταινία στον κινηματογράφο Ολύμπιον στη Θεσσαλονίκη στις 18 Οκτωβρίου 2013

Το απαγορευμένο ποδήλατο

Η Γουάτζντα είναι ένα ατίθασο 10χρονο κορίτσι που ζει με τη μητέρα της σε ένα προάστιο του Ριάντ, της πρωτεύουσας της Σαουδικής Αραβίας, μιας χώρας όπου η ελευθερία των γυναικών είναι περιορισμένη και ο θρησκευτικός φανατισμός μεγάλος. Ο πατέρας της συνεχώς λείπει και πρόκειται να παντρευτεί μια δεύτερη γυναίκα.
Μετά από ένα παιδιάστικο μάλωμα με το γειτονόπουλο και φίλο της, Αμπντουλάχ, η Γουάτζντα βάζει σκοπό να παραβγεί μαζί του σε κόντρα με ποδήλατο. Όμως η Γουάτζντα, όπως και κάθε κορίτσι στη Σαουδική Αραβία, δεν έχει ποδήλατο καθώς θεωρείται ταμπού και άσεμνο για μια γυναίκα να οδηγεί ποδήλατο.
Καθώς μια μέρα πηγαίνει στο σχολείο βλέπει ένα πράσινο ποδήλατο σε ένα μαγαζί και βάζει στόχο να το αγοράσει. Όμως είναι ακριβό, ενώ ταυτόχρονα η μητέρα της αρνείται να την βοηθήσει να το αγοράσει, καθώς η ίδια είναι απασχολημένη περισσότερο με το να αποτρέψει το σύζυγό της να ξαναπαντρευτεί.
Έτσι η Γουάτζντα αποφασίζει μόνη της να βρει τα χρήματα, είτε εκμεταλλευόμενη οικονομικά ακόμη και συμμαθήτριές της είτε πουλώντας τους χειροτεχνήματα δικά της. Όταν όμως δέχεται επίπληξη από τη διευθύντρια, αποφασίζει να αλλάξει.
Ο διαγωνισμός του Κορανιού που θα έδινε ένα σεβαστό ποσό στη μαθήτρια που θα επικρατούσε, είναι το μεγάλο κίνητρο της Γουάτζντα. Και ο καταστηματάρχης θα φυλάξει το ποδήλατο γι' αυτό το ατίθασο κορίτσι.

Η ταινία αυτή έχει πολλές ιδιαιτερότητες. Κατ' αρχάς και μόνο το ότι έχει γυριστεί εξ ολοκλήρου στη Σαουδική Αραβία, όπου ο κινηματογράφος είναι απαγορευμένος, και πόσω μάλλον το ότι έχει γυριστεί από γυναίκα σκηνοθέτη και θίγει το καθεστώς ανελευθερίας των γυναικών, την καθιστά ανάμεσα στις πιο ενδιαφέρουσες ταινίες που μπορεί κάποιος να παρακολουθήσει. Πέραν του ότι περιγράφει τις σκληρές συνθήκες διαβίωσης των γυναικών, μας δίνει μια εικόνα (έστω όχι απόλυτα αντικειμενική) για τη συντηρητική κοινωνία της Σαουδικής Αραβίας και τη θρησκευτική επιβολή της Σαρία ακόμη και στις πιο απλές στιγμές της καθημερινής ζωής.
Σε μια χώρα όπου ο λόγος των αντρών είναι νόμος και όπου ο λόγος των γυναικών ουσιαστικά δεν υπάρχει, ένα χαμογελαστό κορίτσι δίνει την ελπίδα ότι κάτι μπορεί να αλλάξει. Η αύρα που αποπνέει το αθώο και ταυτόχρονα πονηρό χαμόγελο της Γουάτζντα γκρεμίζει κάθε τείχος του συντηρητισμού και κατανικάει κάθε συμβιβασμό.
Και μόνο για τις όλες αυτές τις ιδιαιτερότητές της, η ταινία άξιζε να πάρει βραβεία. Πολλά βραβεία κοινού σε σημαντικά φεστιβάλ ανά τον κόσμο, καθώς και ένα ειδικό βραβείο στη Βενετία αποτελούν μια μεγάλη επιβράβευση για τη σκηνοθέτη της ταινίας, ενώ ειδική μνεία θα πρέπει να γίνει στη νεαρή πρωταγωνίστρια, Waad Mohammed, που παρά το νεαρό της ηλικίας της κατορθώνει μια ερμηνεία που θα ζήλευαν ακόμη και οι πιο διάσημοι αστέρες του κινηματογράφου. Άραγε θα την ξαναδούμε ποτέ να πρωταγωνιστεί σε κάποια ταινία;

Wadjda (2012 - وجدة‎)
Σκηνοθεσία - Σενάριο: Haifaa Al Mansour
Πρωταγωνιστούν: Waad Mohammed, Reem Abdullah, Abdullrahman Al Gohani, Ahd Kamel, Sultan Al Assaf, Ibrahim Al Mozael, Noof Saad, Mohammed Zahir, Sami Hazim
Διάρκεια: 98'

Δείτε το τρέηλερ της ταινίας


Βαθμολογία υπογράφοντος: 9/10

Ο υπογράφων παρακολούθησε την ταινία στον κινηματογράφο Φαργκάνη στη Θεσσαλονίκη στις 11 Οκτωβρίου 2013

Νυχτερινό τρένο για τη Λισαβόνα

Ο Ράιμουντ Γκρεγκόριους, καθηγητής αρχαίων γλωσσών στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης, σώζει μια μυστηριώδη νεαρή κοπέλα από το να πέσει από μια γέφυρα. Στα πράγματά της ανακαλύπτει ένα βιβλίο ενός άγνωστου Πορτογάλου συγγραφέα, του Αμαντέου ντο Πράντο, το οποίο διαβάζει και συνεπαρμένος από τα γραφόμενά του, φεύγει για τη Λισαβόνα για να τον γνωρίσει.
Όταν θα φτάσει στη Λισαβόνα και διαπιστώσει ότι ο Αμαντέου είχε πεθάνει, θα έρθει σε επαφή με όλους τους ανθρώπους του στενού του κύκλου, από την αδερφή του μέχρι και τους συντρόφους του με τους οποίους οργάνωναν την πορτογαλική αντίσταση κατά του καθεστώτος του δικτάτορα Σαλαζάρ. Εκεί θα ανακαλύψει έναν άνθρωπο σπουδαίο, του οποίου η σύντομη ζωή, οι εμπειρίες και οι σκέψεις είναι γραμμένες στο δυσεύρετο βιβλίο που κρατούσε στα χέρια του και αντανακλούσαν το βαθύτερο χαρακτήρα του και τις φιλοδοξίες του για έναν κόσμο ελεύθερο από κάθε μορφής τυραννία.
Γνωρίζοντας τους ανθρώπους του κύκλου του Αμαντέου και την κοινή τους δράση σε μια εποχή όπου κυριαρχούσε η καχυποψία και όπου δεν μπορούσε κανείς να είναι σίγουρος ούτε για τον ίδιο του τον αδερφό ότι δεν θα μιλούσε και δεν θα κατέδιδε, θα μάθει τι πραγματικά συνέβη πριν 40 περίπου χρόνια, στις παραμονές της "Επανάστασης των Γαρυφάλλων". Θα γνωρίσει τον άνθρωπο, τον οποίο πήγε να γνωρίσει.

Αν και η ταινία παρουσιάζει τα γεγονότα και τα πρόσωπα σαν να είναι αληθινά, στην ουσία όμως αποτελεί κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος του Pascal Mercier. Με τις συχνές μεταφορές στο παρελθόν μας παρουσιάζει την ατμόσφαιρα της προ-επαναστατικής Λισαβόνας και τους κινδύνους που διέτρεχαν οι αντιστασιακοί μέσα στο δικτατορικό καθεστώς. Μπορεί να πρόσωπα να είναι φανταστικά, η γενική ιδέα όμως αποδίδεται με σχετική ακρίβεια.
Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας είναι ο Αμαντέου. Ως νεαρός απεχθανόταν το δικτατορικό καθεστώς και έγραφε κείμενα εναντίον της τυραννίας και της καταπίεσης, παρά τη δυσαρέσκεια του δικαστή πατέρα του. Έχοντας την υποστήριξη του φίλου του, του Ζορζ, θα ενταχθεί στην αντίσταση και θα προσφέρει ταυτόχρονα και ως γιατρός τις υπηρεσίες του. Το παράδειγμά του θα εμπνεύσει φίλους και εχθρούς κι ο θάνατός του θα κάνει ακόμη και τον πιο σκληρό άνθρωπο να λυγίσει.
Η ταινία, αν και χρησιμοποιεί σε αρκετές στιγμές πολλές φιλοσοφικές ρήσεις που αποδίδονται στον Αμαντέου, σε βαθμό που ίσως να μην μπορεί να κανείς να τις παρακολουθήσει όλες, βλέπεται με πολύ ενδιαφέρον, ενώ το εξαιρετικό καστ ηθοποιών, έστω και σε μικρούς ρόλους, της δίνει ξεχωριστό κύρος. Μειονέκτημα θα μπορούσε να θεωρηθεί η χρήση της αγγλικής γλώσσας ακόμη και στις σκηνές του παρελθόντος, όπου οι χαρακτήρες είναι όλοι Πορτογάλοι.

Night train to Lisbon (2013)
Σκηνοθεσία: Bille August
Σενάριο: Greg Latter, Urlich Herrmann, Pascal Mercier
Πρωταγωνιστούν: Jeremy Irons, Mélanie Laurent, Jack Huston, Martina Gedeck, Bruno Ganz, Christopher Lee, Lena Olin, Charlotte Rampling, Tom Courtenay, Marco d'Almeida, August Diehl, Beatriz Batarda, Burghart Klaußner, Adriano Luz, Jane Thorne
Διάρκεια: 111'

Δείτε το τρέηλερ της ταινίας


Βαθμολογία υπογράφοντος: 8/10

Ο υπογράφων παρακολούθησε την ταινία στον κινηματογράφο "Κολοσσαίο" στη Θεσσαλονίκη στις 5 Οκτωβρίου 2013

Διατριβή για ένα φόνο

Ο Ρομπέρτο Μπερμούδες, δικηγόρος και καθηγητής της εγκληματολογίας, βρίσκεται μπροστά σε ένα έγκλημα που διαπράχθηκε έξω από τη Νομική σχολή, την ώρα που παρέδιδε μάθημα σε ένα σεμινάριο.
Το σεμινάριο παρακολουθεί ο Γκονζάλο Ρουΐζ, νεαρός δικηγόρος, γιος ενός παλιού φίλου του Ρομπέρτο, ο οποίος όμως κρύβει κάποια μυστικά.
Η ομοιότητα του θύματος της δολοφονίας με την μητέρα του Γκονζάλο και παλιά φίλη του Ρομπέρτο, καθώς και ένας υπαινιγμός του Γκονζάλο σε μια συζήτηση με τον Ρομπέρτο, θα οδηγήσει τον Ρομπέρτο σε μια εμμονή, στην υποψία που θα γίνει βεβαιότητα στο μυαλό του Ρομπέρτο ότι ο δολοφόνος είναι ο ίδιος ο Γκονζάλο. Παρά το γεγονός ότι ο Γκονζάλο ήταν παρών στην αίθουσα κατά την ώρα που ανακαλύφθηκε το πτώμα, ο Ρομπέρτο θα θεωρήσει ότι ο Γκονζάλο έχει πραγματοποιήσει το τέλειο έγκλημα και ότι τον δοκιμάζει ώστε να τον ανακαλύψει.
Στο παιχνίδι ο Ρομπέρτο θα εμπλέξει άθελά της και τη Λάουρα, την αδερφή του θύματος, χρησιμοποιώντας την ως δόλωμα για να παγιδεύσει τον Γκονζάλο. Όμως στο παιχνίδι αυτό μεταξύ του υποτιθέμενου δολοφόνου και του διώκτη του, ο Ρομπέρτο θα βρίσκεται πάντα ένα βήμα πίσω και θα πέσει ο ίδιος στην παγίδα του δολοφόνου.
Ήταν όμως τελικά ο Γκονζάλο ο δολοφόνος;

Αναμφίβολα η σύγκριση με το αριστουργηματικό "Μυστικό στα μάτια της" είναι αναπόφευκτη (ίδια παραγωγή, ίδιος πρωταγωνιστής, παρόμοιο περιβάλλον δράσης), όμως θα πρέπει να δούμε την ταινία αυτή ως κάτι διαφορετικό, ως μια σπουδή στην ψυχολογία ενός ψυχοπαθούς δολοφόνου κι ενός πεπειραμένου εγκληματολόγου που όμως κατακυριεύεται από τις εμμονές του. Άκρως πειστικοί οι δυο πρωταγωνιστές στους ρόλους τους, συνθέτουν ένα εξαιρετικό δίδυμο διώκτη και διωκόμενου, στο οποίο ο διωκόμενος δίνει στο διώκτη του όλα τα στοιχεία που θα τον καταστήσουν ένοχο στα μάτια του. Βρίσκεται όμως πάντα ένα βήμα πιο μπροστά. Η ταινία θα αφήσει το θεατή να ερμηνεύσει μόνος του το τι πραγματικά έχει συμβεί τόσο στο παρόν όσο και στο παρελθόν, και μέσα από σαφείς υπαινιγμούς και καταστάσεις θα διαμορφώσει την πλήρη εικόνα της ζωής και του χαρακτήρα των πρωταγωνιστών.
Στη χώρα μας η ταινία έκανε πρεμιέρα στις 25 Ιουλίου 2013.

Tesis sobre un homicidio (2013)
Σκηνοθεσία: Hernán Goldfrid
Σενάριο: Patricio Vega, Diego Paszkowski
Πρωταγωνιστούν: Ricardo Darín, Alberto Ammann, Calu Rivero, Arturo Puig, Mara Bestelli, Fabián Arenillas, Antonio Ugo, José Luis Mazza, Mateo Chiarino, Natalia Santiago, Ezequiel de Almeida, Cecilia Atán
Διάρκεια: 106'

Δείτε το τρέηλερ της ταινίας


Βαθμολογία υπογράφοντος: 8/10

Ο υπογράφων παρακολούθησε την ταινία στο θερινό κινηματογράφο 'Αλεξ στη Θεσσαλονίκη στις 7 Σεπτεμβρίου 2013

Οι γυναίκες του λεωφορείου 678

Στο Κάιρο οι σεξουαλικές παρενοχλήσεις απέναντι σε γυναίκες είναι συχνό φαινόμενο. Σε μια κοινωνία όπου το δίκιο είναι πάντα με το μέρος του άντρα και η ντροπή για τις σεξουαλικές παρενοχλήσεις βαραίνει περισσότερο τη γυναίκα, ακόμη κι αν αυτή δεν φταίει σε τίποτα, τρεις γυναίκες ενώνονται για να αλλάξουν αυτήν την κατάσταση, όσο είναι αυτό δυνατόν με όλο το ρίσκο που μπορεί μια τέτοια κίνηση να εμπεριέχει για το μέλλον τους.
Η Σέμπα, εύπορη ιδιοκτήτρια κοσμηματοπωλείου, υπόκειται σε ξυλοδαρμό έξω από το γήπεδο του Καΐρου κατά τη διάρκεια πανηγυρισμών, μπροστά στα μάτια του ανήμπορου να αντιδράσει συζύγου της. Η ζωή της αλλάζει άρδην, ενώ χάνει και το μωρό που κυοφορούσε. Παράλληλα ο σύζυγός της αποξενώνεται από την ίδια. Από τότε αρχίζει μια εκστρατεία για να κάνει τις γυναίκες της Αιγύπτου να μην φοβούνται και να αναπτύξουν την αυτοάμυνά τους μπροστά σε παρόμοιες καταστάσεις.
Η Φάιζα, δημοτική υπάλληλος και μητέρα δύο παιδιών, καθημερινά υπόκειται σε παρενόχληση μέσα στο λεωφορείο που χρησιμοποιεί από και προς τη δουλειά της. Αυτό επηρεάζει και τη στάση της απέναντι στο σύζυγό της, καθώς αφ ενός δεν τολμάει να του πει τι συμβαίνει κι αφ ετέρου δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ορέξεις του, ενώ παράλληλα έχει να αντιμετωπίσει προβλήματα με το μισθό της και τα δίδακτρα των παιδιών. Αφού παρακολουθεί κάποιο μάθημα της Σέμπα, με ένα μαχαιράκι αρχίζει και τραυματίζει στα γεννητικά όργανα κάθε άντρα που την παρενοχλεί στο λεωφορείο.
Η Νέλι, νεαρή κοπέλα από εύπορη οικογένεια, είναι αρραβωνιασμένη με τον Ομάρ. Μαζί κάνουν νούμερα stand-up comedy. Μια μέρα ένας οδηγός την παρενοχλεί κι αυτή τον ακολουθεί και με τη βοήθεια του κόσμου τον πιάνουν και του υποβάλλει μήνυση για παρενόχληση. Θα είναι η πρώτη γυναίκα στην Αίγυπτο που προβαίνει σε τέτοια πράξη. Όμως η μήνυση αυτή θα εγείρει πολλές αντιδράσεις ακόμη και μέσα από την ίδια την οικογένεια, αλλά και από τα πεθερικά. Ο Ομάρ θα της σταθεί στην απόφασή της να κυνηγήσει μέχρι τέλους την υπόθεση, λέγοντάς της όμως ότι πολλές φορές απαιτούνται και θυσίες, ακόμη και να αρνηθεί κάποιος τον εαυτό του για να πετύχει αυτό που πραγματικά θέλει.
Οι τρεις γυναίκες, παρά τη διαφορετικότητά τους και τις αντιλήψεις που η καθεμιά κουβαλάει, θα ενωθούν για να αλλάξουν τον κόσμο. Κρυφός αρωγός στην προσπάθειά τους αυτή θα σταθεί ένας αστυνομικός, ο οποίος θα κληθεί να ερευνήσει τις επιθέσεις με μαχαίρι στα λεωφορεία που συνεχώς αυξάνουν και παρά το γεγονός ότι θα ανακαλύψει τις υπεύθυνες, θα αναλογιστεί το δίκιο τους.

Σε μια ισλαμική χώρα, όπως η Αίγυπτος, οι σεξουαλικές παρενοχλήσεις δεν είναι απόλυτα βέβαιο ότι θα τιμωρούνται. Κι αυτό όχι γιατί δεν είναι παράνομες, αλλά γιατί η κοινωνία δεν ευνοεί την καταγγελία τους. Τα χέρια των γυναικών είναι δεμένα. Ενώ έχουν κάθε δίκιο να καταγγείλουν μια πράξη που τις καθιστά θύματα, ο κοινωνικός περίγυρος τις καθιστά περισσότερο θύματα. Δεν μπορούν να μιλήσουν ανοιχτά, ενώ και στις προσωπικές τους σχέσεις οι ίδιες είναι αυτές που κουβαλούν την ντροπή. Ο Μοχάμεντ Ντιάμπ στην ταινία του καταγγέλει τη συμπεριφορά αυτή της κοινωνίας, εγείροντας το θέμα της σεξουαλικής παρενόχλησης με σκοπό να αφυπνίσει τον κόσμο στη χώρα του, αλλά και στον υπόλοιπο αραβικό κόσμο, προς την καταπολέμηση της αδικίας και τη δημιουργία μιας κοινωνίας ισότητας πέρα από τις οπισθοδρομικές και συντηρητικές αντιλήψεις μεγάλου μέρους της κοινωνίας.
Η ταινία βασίζεται σε πραγματικά περιστατικά και έχει αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις στα φεστιβάλ του Σικάγο και του Ντουμπάι. Στη χώρα μας προβλήθηκε τρία σχεδόν χρόνια μετά την επίσημη κυκλοφορία της.

678 ( فيلم ٦٧٨ - 2010)
Σκηνοθεσία - Σενάριο: Mohamed Diab
Πρωταγωνιστούν: Bushra, Nelly Karim, Nahed El Sebaï, Maged El Kedwany, Bassem Samra, Ahmed El Feshawy, Omar El Saeed
Διάρκεια: 100'

Δείτε το τρέηλερ της ταινίας


Βαθμολογία υπογράφοντος: 8/10

Ο υπογράφων παρακολούθησε την ταινία στο θερινό κινηματογράφο "Άλσος" στις Συκιές στις 30 Αυγούστου 2013
 

Ο κλέφτης των παιδιών

Ο Αντόνιο, ένας νεαρός καραμπινιέρος, αναλαμβάνει να συνοδεύσει δυο παιδιά, την 11χρονη Ροζέτα και τον 9χρονο Λουτσιάνο, από το Μιλάνο σε ένα ορφανοτροφείο στη Σικελία. Η μητέρα τους έχει συλληφθεί, καθώς εξέδιδε τη Ροζέτα.
Τα δυο παιδιά, πληγωμένα από τη ζωή και από την υγεία, καθώς πέραν της εκπόρνευσης της Ροζέτα, και ο Λουτσιάνο είχε ένα πρόβλημα με το άσθμα, είναι αρχικά τρομαγμένα και η σχέση τους με τον Αντόνιο είναι μάλλον επεισοδιακή.
Με το χρόνο, όμως, αναπτύσσεται μεταξύ του Αντόνιο και των παιδιών μια σχέση εμπιστοσύνης. Ο Αντόνιο αισθάνεται ευθύνη απέναντι στα παιδιά και δεν το βάζει κάτω ούτε όταν το ορφανοτροφείο δεν θα τα δεχτεί στους κόλπους του. Αντίθετα, θα υπερβεί του καθήκοντός του και θα φροντίσει να τους προσφέρει όσα περισσότερα μπορεί και παράλληλα θα θελήσει να τα προστατεύσει από κάθε κακεντρεχή σχόλια από τον κοινωνικό περίγυρο, εξαιτίας της ιστορίας που τα συνοδεύει.
Ομοίως και τα παιδιά θα ανταποκριθούν θετικά στην προσπάθεια αυτή του Αντόνιο, παρά την αρχική τους απόμακρη στάση.
Όμως, λόγω της υπέρβασης του καθήκοντός του, ο Αντόνιο θα κατηγορηθεί από τις Αρχές ως απαγωγέας...

Η ταινία αποτελεί ένα καλογυρισμένο βαθιά ανθρώπινο δράμα που στηλιτεύει την παιδική εκμετάλλευση και έρχεται να σταθεί δίπλα σε κάθε παιδί στον κόσμο αυτό που έχει την ανάγκη για στοργή και αγάπη. Ο νεαρός καραμπινιέρος, που δεν έχει καμία συγγένεια με τα παιδιά και απλά θέλει να εκπληρώσει το καθήκον του, γίνεται ταυτόχρονα ο πατέρας και η μητέρα που τόσο τους έλειπαν. Δε διστάζει να αποκρύψει μερικές αλήθειες και να πει ορισμένα ψέματα, με μόνο σκοπό να τα προστατεύσει από την κοινωνική κριτική. Δυο ευαίσθητες και ταλαιπωρημένες ψυχές δεν μπορούσαν να αντέξουν μεγαλύτερο δράμα.
Η ταινία που απέσπασε το Οικουμενικό Βραβείο της επιτροπής στο Φεστιβάλ των Καννών, στηρίχθηκε αποκλειστικά (εκτός από τον πρωταγωνιστή) σε ερασιτέχνες ηθοποιούς, η ερμηνεία των οποίων, ιδιαίτερα της πρωταγωνιστικής τριάδας, είναι αξιοπρόσεχτη και δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από των επαγγελματιών συναδέλφων τους.
Στη χώρα μας η ταινία προβλήθηκε στις 20 Οκτωβρίου 1995, τρία χρόνια μετά την επίσημη κυκλοφορία της.

Il ladro di bambini (1992)
Σκηνοθεσία: Gianni Amelio
Σενάριο: Giorgia Cecere, Gianni Amelio, Sandro Petraglia, Stefano Rulli
Πρωταγωνιστούν: Enrico Lo Verso, Valentina Scalici, Giuseppe Ieracitano, Florence Darel, Marina Golovine, Vitalba Andrea, Massimo De Lorenzo, Celeste Brancato, Maria Pia Di Giovanni, Renato Carpentieri, Vicenzo Peluso
Διάρκεια: 114'

Δείτε ένα απόσπασμα από την ταινία


Βαθμολογία υπογράφοντος: 7,5/10

Τρεις! Για την κόλαση του πολέμου

Βοσνία 1944. Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος βρίσκεται προς το τέλος του. Οι Γερμανοί υποχωρούν και βρίσκονται στη διαδικασία της αποχώρησης των στρατευμάτων τους από τα Βαλκάνια. Όμως, τα διαθέσιμα καύσιμα δεν αρκούν για να μετακινηθούν όλα τα στρατεύματα από τα Βαλκάνια πίσω στη Γερμανία, ούτε καν για να φτάσουν ως το Σαράγιεβο, όπου διατηρούν αποθήκη καυσίμων. Σχεδιάζουν την επιχείρηση "Δρομέας", ώστε όταν θα έφταναν τα στρατεύματα στο κοντινότερο σημείο, ένα τρένο να ξεκινούσε από το Σαράγιεβο, ώστε να τα ανεφοδιάσει.
Οι Γερμανοί, όμως, είχαν έναν μεγάλο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν. Ένας άνθρωπος-φάντασμα, του οποίου η φήμη έχει εξαπλωθεί και για τον οποίο δεν ξέρει κανείς ποιος είναι ούτε σύμμαχος ούτε εχθρός, βρίσκεται πίσω από την οργάνωση της αντίστασης των παρτιζάνων Βόσνιων εναντίον του εχθρού. Το μόνο που γνωρίζουν γι' αυτόν είναι το όνομα Βάλτερ.
Στέλνουν έναν ντόπιο μυστικό πράκτορα της εμπιστοσύνης τους, τον Κόνδορα, να παρουσιαστεί στους αντιστασιακούς ως Βάλτερ, δήθεν για να τους οργανώσει, στην ουσία όμως για να τους προδώσει, να κάμψει την αντίσταση και να βοηθήσει τους Γερμανούς να ξετρυπώσουν τον Βάλτερ.
Στην αντίπερα όχθη, όμως, στέκεται ο Πιλότος, ένας αφοσιωμένος Γιουγκοσλάβος αντιστασιακός, που αντιλαμβάνεται την ύπαρξη του ψεύτικου Βάλτερ και έχοντας συμπαραστάτες τους συντρόφους του, Σούρι και Ζις, ξετρυπώνουν κάθε προδοτικό στοιχείο που έχει παρεισφρύσει στις τάξεις των παρτιζάνων.
Μέσα από πολλές ανατροπές στο σενάριο, όπου η έννοιες σύντροφος και προδότης διαρκώς εναλλάσσονται για τους διάφορους πρωταγωνιστές, ο Πιλότος, ο πραγματικός Βάλτερ, θα κατορθώσει ξανά το πιο καίριο πλήγμα στον κατακτητή.

Η ταινία διατηρεί σημαίνουσα θέση μεταξύ των ταινιών που αφορούν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, παρά το γεγονός ότι γυρίστηκε σε μια χώρα με ελάχιστη προβολή την περίοδο εκείνη. Θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πολεμική και κατασκοπευτική ταυτόχρονα, ενώ οι διαρκείς εναλλαγές στην πλοκή κρατούν το θεατή σε μια διαρκή αγωνία για το ποιόν του κάθε πρωταγωνιστή. Όπως οι πρωταγωνιστές δείχνουν ότι δεν μπορούν να εμπιστευτούν κανέναν, έτσι και ο θεατής βρίσκεται στην ίδια διαδικασία.
Η ταινία είχε γίνει πολύ δημοφιλής στην Κίνα κατά τη δεκαετία του '70, ίσως η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία ξένης ταινίας στη χώρα αυτή και ταυτόχρονα μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στο εξωτερικό μιας ταινίας από την ενωμένη Γιουγκοσλαβία. Στην Κίνα μάλιστα παιδιά και δρόμοι ονοματίστηκαν από ονόματα των χαρακτήρων της ταινίας, ενώ μια κινεζική ζυθοποιία δημιούργησε την μπύρα "Walter" έχοντας στην ετικέτα της τον πρωταγωνιστή Βέλιμιρ Ζιβοΐνοβιτς.

Valter brani Sarajevo (1972)
Σκηνοθεσία: Hajrudin Krvavac
Σενάριο: Đorđe Lebović
Πρωταγωνιστούν: Velimir Bata Živojinović, Ljubiša Samardžić, Slobodan Dimitrijević, Rade Marković, Neda Spasojević, Dragomir Gidra Bojanić, Pavle Vujisić, Faruk Begolli, Jovan Janićević, Hannjo Hasse, Relja Bašić, Rolf Römer, Wilhelm Koch-Hooge, Etela Pardo, Vladan Holec, Helmut Schreiber, Dragan Stipić
Διάρκεια: 133'

Δείτε την ταινία (με πλήθος επιλογών από υπότιτλους)


Βαθμολογία υπογράφοντος: 9/10

Μυστικά και ψέματα

Η Ορτάνς είναι μια επιτυχημένη μαύρη οφθαλμίατρος. Μετά το θάνατο της θετής της μητέρας, αναζητεί τους πραγματικούς της γονείς και ανακαλύπτει προς έκπληξή της ότι η μητέρα της είναι μία μεσόκοπη λευκή γυναίκα χαμηλής τάξης, η Σύνθια Πέρλεϊ.
Η Σύνθια ζει με την εικοσάχρονη κόρη της, Ροξάν, με την οποία έχουν συνέχεια αμφίδρομες προστριβές για τον τρόπο ζωής της κάθε μιας.
Η Σύνθια, μια κατατρεγμένη ψυχή κατά το παρελθόν, με δυο ανεπιθύμητες εγκυημοσύνες, έχει έναν μικρότερο αδερφό, τον Μόρις, τον οποίο υπεραγαπά. Ο Μόρις εργάζεται ως φωτογράφος και ζει μια μάλλον μίζερη ζωή με τη σύζυγό του, Μόνικα. Η Μόνικα και η Σύνθια δεν συμπαθιούνται καθόλου και αυτό είναι που βαραίνει πολύ τον Μόρις, ο οποίος θέλει να βλέπει γύρω του τον κόσμο ευτυχισμένο, κάτι που η ευρύτερή του οικογένεια δεν μπορεί να του προσφέρει. Ο Μόρις νοιάζεται πολύ και για την ανηψιά του, όμως στεναχοριέται που δεν μπορεί να είναι μέρος της ζωής της έτσι όπως θέλει εκείνος.
Όταν στη ζωή της Σύνθια θα εμφανιστεί η Ορτάνς, ένα παιδί για το οποίο δεν ήξερε κανείς τίποτα, η ζωή της Σύνθια θα αλλάξει. Θα βγει επιτέλους από το σπίτι και για άλλο λόγο πλην της δουλειάς της και θα αναζωογονηθεί, παρά την αρχική ντροπή που ένιωσε προς την κόρη που είχε παρατήσει πριν χρόνια.
Όταν η Ορτάνς εμφανιστεί μπροστά στην οικογένεια και γίνει η αποκάλυψη, θα γίνει η αιτία να αποκαλυφθούν όλα εκείνα τα καλά κρυμμένα μυστικά που είχαν οδηγήσει τα μέλη της οικογένειας στη μακροχρόνια παρεξήγηση και το μίσος.

Ορισμένες φορές η αλήθεια πονάει και καλό είναι να αποκρύπτεται. Όμως υπάρχουν φορές που η απόκρυψη της αλήθειας στερεί τη δυνατότητα κατανόησης κάποιων προβλημάτων. Μυστικά ντροπιαστικά κρυμμένα στο χρόνο αποκαλύπτονται και κάνουν τα μέλη της οικογένειας να γνωρίσουν πραγματικά το ένα το άλλο και να λύσουν τις παρεξηγήσεις που τα ταλάνιζαν.
Στην αρχή οι πρωταγωνιστές παρουσιάζονται στο δικό τους περιβάλλον, χωρίς να φαίνεται ότι υπάρχει σύνδεση των ιστοριών τους. Όταν σιγά σιγά οι ιστορίες των ανθρώπων αυτών αρχίζουν να ενώνονται, θα ξετυλιχτεί το κουβάρι της ιστορίας, μέχρι την τελική της κορύφωση, μια κορύφωση που θα ταίριαζε σε αρχαίο δράμα, παρά την ευτυχή της κατάληξη.
Πανάξια η ταινία τιμήθηκε με το Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, ενώ βραβείο ερμηνείας απέσπασε η Μπρέντα Μπλέθυν για τη συγκλονιστική της ερμηνεία στο ρόλο της Σύνθια.

Secrets and lies (1996)
Σκηνοθεσία - Σενάριο: Mike Leigh
Πρωταγωνιστούν: Brenda Blethyn, Timothy Spall, Phyllis Logan, Marianne Jean-Baptiste, Claire Rushbrook, Lee Ross, Elizabeth Berrington
Διάρκεια: 146'

Δείτε το τρέηλερ της ταινίας


Βαθμολογία υπογράφοντος: 8/10

Bal-Can-Can

Δυο φίλοι από τα Σκόπια, ο Βίτομιρ κι ο Σεραφίμ, επιχειρούν να περάσουν παράνομα τα σύνορα της Ιταλίας από τη Γιουγκοσλαβία, με τη βοήθεια ενός Κοσοβάρου μαφιόζου, του Σέφκετ Ραμαντάνι. Ενώ ο Βίτομιρ ξεφεύγει, ο Σεραφίμ συλλαμβάνεται από Γιουγκοσλάβους φύλακες.
Χρόνια αργότερα κι αφού πλέον η Γιουγκοσλαβία έχει διασπαστεί, εν έτει 2001, ο γιος του Σεραφίμ, Τρενταφίλ Καράνφιλοφ ζει στα Σκόπια με τη σύζυγό του, Ρούζα, και την πεθερά του, Ζούμπουλα, η οποία τον μισεί. Τότε ξεσπάει πόλεμος μεταξύ των σλαβοφώνων και των αλβανοφώνων κι ο Τρενταφίλ προκειμένου να ξεφύγει, φεύγει μαζί με σύζυγο και πεθερά κρυφά στη Βουλγαρία. Στο δρόμο για τη Μαύρη Θάλασσα, η γιαγιά Ζούμπουλα πεθαίνει, όμως γραφειοκρατικοί λόγοι δεν τους επιτρέπουν να την θάψουν εκεί και να συνεχίσουν το ταξίδι τους. Έτσι αγοράζουν ένα χαλί και την τυλίγουν μέσα σε αυτό, ώστε να περάσουν ανενόχλητοι τα σύνορα για τα Σκόπια.
Στο δρόμο, όμως, κάποιοι κλέβουν το χαλί μαζί με τη γιαγιά. Όντας σε απόγνωση, ζητούν τη βοήθεια του Σαντίνο, γιου του Βίτομιρ, ο οποίος ζει στη Ρώμη και έχει κάποιες διασυνδέσεις με τη μαφία στα Βαλκάνια, μήπως και μπορέσουν και βρουν το χαλί με τη γιαγιά.
Τότε αρχίζει ένα μάταιο ταξίδι σε όλη την πρώην Γιουγκοσλαβία, ακολουθώντας τα ίχνη του χαλιού. Πρώτα συναντούν έναν Έλληνα έμπορο χαλιών, μετά έναν πλούσιο Σέρβο και εγκληματία πολέμου συν τοις άλλοις στο Βελιγράδι, έναν λαθρέμπορο ναρκωτικών στο Μαυροβούνιο, εμπλέκονται σε μια βεντέτα μιας κροατικής και μιας μουσουλμανικής οικογένειας σε ένα χωριό στη Βοσνία, για να καταλήξουν στο σωματέμπορο γιο του Σέφκετ Ραμαντάνι στο Κόσοβο.

Η ταινία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένα road movie γεμάτο με κωμικοτραγικές σκηνές σε μία περιοχή όπου πριν από πολύ λίγα χρόνια ένας εμφύλιος πόλεμος κατακερμάτισε ένα ολόκληρο κράτος. Πίσω από την αγωνία των πρωταγωνιστών, αλλά και του θεατή, για την ευτυχή κατάληξη της ανεύρεσης της νεκρής γιαγιάς, βλέπουμε επίσης και τα αποτελέσματα αυτού του πολέμου. Η ταινία μας παρουσιάζει λιτά και με τόνο χιουμοριστικό ποιοι άνθρωποι έχουν επιβιώσει και έχουν πλουτίσει από τον πόλεμο και από κάθε είδους πόλεμο γενικότερα. Ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος δεν αφήνει στο απυρόβλητο καμία εμπλεκόμενη πλευρά, ούτε καν του δικού του έθνους. Απέσπασε το βραβείο των κριτικών κινηματογράφου στο φεστιβάλ της Μόσχας.

Бал-Кан-Кан (2005)
Σκηνοθεσία - Σενάριο: Darko Mitrevski
Πρωταγωνιστούν: Vlado Jovanovski, Adolfo Margiotta, Zvezda Angelovska, Branko Đurić, Jelisaveta Šablić, Antonella Troise, Toni Mihajlovski, Emil Ruben, Miodrag Krivokapić, Goran Ilić, Petar Božović, Dejan Ačimović, Nikola Kojo, Vasko Todorov, Branko Ognjanovski, Petar Mirčevski, Irena Ristić
Διάρκεια: 89'

Δείτε το βίντεοκλιπ του μουσικού θέματος της ταινίας, με σκηνές από την ίδια την ταινία


Βαθμολογία: 8/10

Ο κατάσκοπος των Βαλκανίων

Ο Ίλια Τσβόροβιτς, παλιός σταλινιστής και πρώην έγκλειστος φυλακών, καλείται από την αστυνομία για να ρωτηθεί για τον νοικάρη του, τον Πέταρ, έναν επιχειρηματία που μετά από 20 χρόνια στο Παρίσι έχει επιστρέψει στο Βελιγράδι για να ανοίξει δικό του ραφείο. Αν και η κλήση ήταν περισσότερο μια κλήση ρουτίνας, ο Ίλια αρχίζει και υποπτεύεται ότι ο νοικάρης του ανήκει σε μια διεθνή σπείρα τρομοκρατών από τη Δύση που προσπαθεί να κάνει κακό στη χώρα και ότι χρησιμοποιεί ως προκάλυμμα την ιδιότητά του ως επιχειρηματία και ως κέντρο επιχειρήσεων το δωμάτιο που του έχει νοικιάσει.
Βέβαια κάτι τέτοιο δεν ισχύει, όμως ο Ίλια συνεχώς και ολοένα και περισσότερο βάζει στο νου του ότι ο Πέταρ είναι επικίνδυνος. Δε διστάζει να ενημερώσει ακόμη και την αστυνομία, όπου όμως λογικά δεν τον παίρνουν στα σοβαρά. Γι' αυτό αποφασίζει να γίνει σκιά του, προκειμένου να αποκαλύψει τα (ανύπαρκτα) σχέδιά του. Αρχίζει και υποπτεύεται την ευυπόληπτη παρέα του Πέταρ, φτάνοντας στο σημείο να νομίζει ότι επειδή τους παρακολουθεί βρίσκεται και η ίδια η ζωή του σε κίνδυνο.
Όταν θα τον χτυπήσει ένα αμάξι καθώς βγαίνει από το σούπερ μάρκετ, ο Ίλια πλέον θα είναι βέβαιος ότι απειλείται, θα πείσει και τη σύζυγό του, Ντάνιτσα, για το ίδιο, ενώ θα καλέσει σε βοήθεια και τον αδερφό του, Τζούρο, μαζί με τον οποίο θα αναλάβουν δράση. Πλέον η οποιαδήποτε δραστηριότητα θα του φαίνεται ύποπτη, θα αρχίσει να βλέπει εχθρούς από εκεί που δεν υπάρχουν και δε θα διστάσει να ξοδευτεί προκειμένου, όπως πιστεύει, να εκτελέσει το πολιτικό του καθήκον προς την πατρίδα και να ξεσκεπάσει τη συνομωσία, φτάνοντας ακόμη και σε ακραίες ενέργειες.

Η ταινία αποτελεί μια ιδιότυπη σάτιρα για την καχυποψία και την ηρωοποίηση και μπορεί να ενταχθεί στα πλαίσια της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου. Ένας σταλινιστής νιώθει την απειλή για το ούτως ή άλλως όχι και τόσο κομμουνιστικό καθεστώς της χώρας του από έναν συμπατριώτη του που επέστρεψε στη χώρα έπειτα από 20 χρόνια δουλειάς στη Δύση. Τυχαίνοντας να τον φιλοξενεί σε ένα δωμάτιο του σπιτιού του, νιώθει χρέος του προς την πατρίδα να τον παρακολουθεί, με την ελπίδα ότι θα ξεσκεπάσει μια ανύπαρκτη συνομωσία και θα ανακηρυχθεί ήρωας. Και για το σκοπό αυτό υποπτεύεται το παραμικρό, ακόμη και την αναπνοή -θα λέγαμε- του υπόπτου του και γίνεται σκιά του, προσφέροντάς μας ορισμένες απίστευτες κωμικοτραγικές σκηνές.
Απολαυστικός ο Ντανίλο Στόικοβιτς στο ρόλο του καχύποπτου Ίλια απέσπασε βραβείο ερμηνείας στο φεστιβάλ της Πούλα. Στη χώρα μας η ταινία δεν προβλήθηκε ποτέ.

Balkanski špijun (1984)
Σκηνοθεσία: Dušan Kovačević, Božidar Bota Nikolić
Σενάριο: Dušan Kovačević
Πρωταγωνιστούν: Danilo Bata Stojković, Bora Todorović, Mira Banjac, Zvonko Lepetić, Sonja Savić, Branka Petrić, Milivoje Tomić, Predrag Laković, Velimir Bata Živojinović, Milan Štrljić, Milan Mihailović
Διάρκεια: 95'

Δείτε την ταινία (με αγγλικούς υπότιτλους)


Βαθμολογία υπογράφοντος: 8/10