Γιάλντα, η νύχτα της συγχώρεσης

Είναι η νύχτα της γιορτής γιάλντα στο Ιράν, μιας γιορτής όπου καλούνται οι άνθρωποι να συγχωρέσουν άλλους που τους έχουν κάνει κακό. Στο πλατό μιας τηλεοπτικής εκπομπής εκτυλίσσεται ένα δράμα. Μια νεαρή που έχει καταδικαστεί σε θάνατο για το φόνο του ηλικιωμένου συζύγου της καλείται να ζητήσει συγχώρεση από την κόρη του θύματος. Όλο αυτό το δράμα καθηλώνει το κοινό, εντός και εκτός στούντιο, ενώ ο πόνος και η αγωνία ενός ανθρώπου για τη ζωή του γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης για μια παραπάνω τηλεθέαση.

Από τη μία πλευρά έχουμε μια κοπέλα, που έχει καταδικαστεί και κάνει αγώνα για να ζήσει. Από την άλλη, έχουμε μια κυρία που καλείται να συγχωρέσει ή όχι την κοπέλα που της στέρησε τον πατέρα. Και στη μέση έχουμε τους παράγοντες ενός τηλεοπτικού καναλιού που αγωνιούν όχι τόσο για τη ζωή της κοπέλας, όσο για την επιτυχία της εκπομπής τους, η οποία θα επέλθει μονάχα από τη συγχώρεση. Μια σειρά από γεγονότα που εκτυλίσσονται μέσα, πίσω και έξω από το τηλεοπτικό στούντιο θα φέρουν ανατροπές στην πλοκή και θα οδηγήσουν στην τελική λύση.

Η ταινία ουσιαστικά βάζει το θεατή ανάμεσα στους τρεις αυτούς παράγοντες. Ο θεατής εύκολα επιλέγει την πλευρά της κοπέλας, χωρίς όμως να παραβλέπει το δίκιο της κόρης, ενώ ο τόνος και η σκοπιμότητα του μεσαίου παράγοντα προκαλεί τον αποτροπιασμό του θεατή, καθώς για χάρη της επιπλέον τηλεθέασης, ο πόνος ενός ανθρώπου γίνεται σόου. Άραγε πόσο χρήσιμη είναι μια τέτοια εκπομπή; Πώς μπορεί να υπάρξει ειλικρινής συγχώρεση μετά από μια τέτοια πράξη; Θα ήταν αναγκαίο όλο αυτό ή μήπως αυτή η έκθεση θα ήταν η τελευταία ελπίδα για τη σωτηρία; Πόσο μπορεί να ξεπέσει η ηθική ή μήπως αυτός ο ξεπεσμός είναι η μοναδική σανίδα σωτηρίας;

Η ταινία απέσπασε βραβείο κριτικής επιτροπής στο φεστιβάλ του Sundance, βραβείο σεναρίου στη Σόφια και σκηνοθεσίας στην Αττάλεια, ενώ είχε αρκετές υποψηφιότητες σε σημαντικά φεστιβάλ, όπως για παράδειγμα στο Βερολίνο. Στη χώρα μας ξεκίνησε να προβάλλεται στους κινηματογράφους στις 17 Ιουνίου 2021.

Yalda (2019 - یلدا)
Σκηνοθεσία - Σενάριο: Massoud Bakhshi
Πρωταγωνιστούν: Sadaf Asgari, Behnaz Jafari, Babak Karimi, Fereshteh Sadre Orafaiy, Forough Ghajabagli, Arman Dervish, Fereshteh Hosseini
Διάρκεια: 89'

Δείτε το τρέιλερ της ταινίας

Βαθμολογία υπογράφοντος: 7/10

Ο υπογράφων παρακολούθησε την ταινία στο θερινό κινηματογράφο Άλεξ στη Θεσσαλονίκη στις 19 Ιουνίου 2021

Το Τελ Αβίβ φλέγεται

Ο Σαλάμ είναι ένας νεαρός Παλαιστίνιος, που λόγω της καλής γνώσης που έχει στα εβραϊκά βοηθάει στη συγγραφή των διαλόγων σε ένα δημοφιλές παλαιστινιακό σήριαλ με τον τίτλο "Το Τελ Αβίβ φλέγεται" στο κανάλι του θείου του. Το σήριαλ αφορά μια παλαιστίνια κατάσκοπο που εισχωρεί στον ισραηλινό στρατό και προσεγγίζει έναν υψηλόβαθμο. Λόγω όμως της φύσης του σήριαλ, που έχει τα χαρακτηριστικά μιας σαπουνόπερας περισσότερο, είναι δημοφιλές ανάμεσα και στο εβραϊκό κοινό, ενώ πόλος έλξης είναι η πρωταγωνίστρια την οποία υποδύεται μια γνωστή Γαλλίδα ηθοποιός αραβικής καταγωγής.
Όταν μία ημέρα, καθώς περνάει το σημείο ελέγχου για τη Ραμάλα όπου διαμένει, ο Σαλάμ θα δεχτεί έλεγχο από τον Ισραηλινό στρατιωτικό Ασσί, του οποίου η σύζυγος και η μητέρα είναι φανατικοί τηλεθεατές της σειράς, θα πείσει τον Ασσί ότι ο ίδιος είναι ο σεναριογράφος. Τότε ο Ασσί θα του ζητήσει ένα συγκεκριμένο τέλος στη σειρά, ώστε να ικανοποιήσει τη σύζυγό του από τη μία και να τον αφήνει να περνάει ελεύθερα από το σημείο ελέγχου.
Έτσι ο Σαλάμ θα βρεθεί σε μία θέση που για να πετύχει αυτό που θέλει, θα πρέπει να πείσει πρώτα τον θείο του ότι έχει ιδέες για τη σειρά, οδηγώντας το τέλος της σειράς εκεί που θα ήταν πρέπον, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να αποκρύψει το λόγο. Από το μηδέν θα φτάσει εν μία νυκτί να γίνει σεναριογράφος και η προσωπική του ζωή θα στροβιλίζεται γύρω από αυτό, προσέχοντας κάθε του κίνηση και κάθε του λέξη, ενώ παράλληλα η παραγωγή της σειράς θα πρέπει να βρει τρόπο ώστε με την αναπάντεχη τροπή που θα έχουν τα πράγματα να μπορεί να ικανοποιεί τους χορηγούς και το κοινό στο οποίο κυρίως απευθύνεται.

Η ταινία έχει έντονο το κωμικό στοιχείο με αρκετές ανατροπές στην πλοκή. Κεντρικό πρόσωπο είναι ο Σαλάμ, ο οποίος θα βρεθεί άθελά του στη μέση των πάντων. Από απλός βοηθός θα γίνει σεναριογράφος χωρίς να έχει την παραμικρή εμπειρία πάνω στο θέμα, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να ικανοποιεί τις απαιτήσεις τόσο του θείου και παραγωγού του όσο και του Ισραηλινού αξιωματικού, που ανά πάσα στιγμή θα μπορούσε να του κάνει κακό. Οι υπόλοιποι χαρακτήρες περιστρέφονται γύρω από τον Σαλάμ (και δευτερευόντως γύρω από τη διάσημη ηθοποιό) και ουσιαστικά του επιβάλλουν τις κινήσεις. Ο Σαλάμ, όμως, είναι αυτός που θα πρέπει με ευστροφία να βγει αλώβητος και να πετύχει αυτό που θέλει.
Η ταινία βραβεύτηκε σε Βενετία και Χάιφα, ενώ στη χώρα μας προβλήθηκε στο 59ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Tel Aviv Al HaEsh (2018)
Σκηνοθεσία: Sameh Zoabi
Σενάριο: Dan Kleinman, Sameh Zoabi
Πρωταγωνιστούν: Kais Nashif, Lubna Azabal, Yaniv Biton, Maisa Abd Elhadi, Nadim Sawahla, Salim Dau, Yousef Sweid
Διάρκεια: 97'


Βαθμολογία υπογράφοντος: 8/10

59ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης - Ανοιχτοί Ορίζοντες (Κυρίως Πρόγραμμα)
03/11/2018 - αίθουσα Τόνια Μαρκετάκη 22:15
04/11/2018 - αίθουσα Σταύρος Τορνές 15:30

Σιμπέλ

Η Σιμπέλ είναι μια 25χρονη που ζει μαζί με τον πατέρα της, δήμαρχο ενός μικρού χωριού στη Μαύρη Θάλασσα, και τη μικρή της αδερφή. Η ίδια έχει χάσει την ομιλία της από πολύ μικρή και συνεννοείται μονάχα με τη σφυριχτή γλώσσα των προγόνων της. Αυτό όμως αποτελεί ταμπού για την τοπική κοινωνία και ο περίγυρός της την έχει θέσει στο περιθώριο, εκτός από τον πατέρα της.
Άριστη γνώστης του δάσους περνάει συχνά την ώρα της σε μια ξύλινη καλύβα, ενώ παράλληλα φροντίζει και την Ναρίν, μια ηλικιωμένη μισοτρελαμένη που ζει απομονωμένη στο δάσος περιμένοντας να γυρίσει ο παλιός της αγαπητικός. Η Σιμπέλ βρίσκεται μόνιμα σε ένα ανελέητο κυνήγι ενός άγριου λύκου που λέγεται ότι ζει στο δάσος.
Όταν όμως διασταυρωθεί με έναν φυγά, τα πάντα στη ζωή της θα αλλάξουν. Είναι ο πρώτος άνθρωπος που θα δει τη Σιμπέλ με διαφορετικό μάτι, όμως για την τοπική κοινωνία τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά, μια κοινωνία για την οποία η θέση της γυναίκας είναι καθορισμένη από την παράδοση και στην οποία η παρρησία μιας γυναίκας μπορεί να θεωρηθεί μίασμα.

Η ταινία είναι γυρισμένη σε ένα μικρό χωριό και ένα πυκνό δάσος. Έρχεται να ασκήσει κριτική στον ρατσισμό για το διαφορετικό και να σπάσει τα δεσμά μακραίωνων πεπαλαιωμένων παραδόσεων που δεν αφήνουν την κοινωνία να εξελιχθεί. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Σιμπέλ, μια κοπέλα που διαρκώς βιώνει αυτόν τον ιδιότυπο ρατσισμό για τη διαφορετικότητα της φύσης της και που προσπαθεί να αποδείξει στην κοινωνία ότι αξίζει να είναι μέλος της. Παρουσιάζεται ένας πατέρας που θέλει να την προστατεύσει, όμως αποδεικνύεται ότι ο περίγυρος του έχει δέσει τα χέρια πάνω στο θέμα αυτό και ο ίδιος κρίνεται μάλλον ανεπαρκής για να αντιμετωπίσει αυτόν τον περίγυρο. Τέλος, εμφανίζεται ένας φυγάς, ένας άνθρωπος που κατηγορείται ως τρομοκράτης, ο οποίος βρίσκει καταφύγιο στο δάσος, στην ξύλινη καλύβα της Σιμπέλ. Είναι ο μόνος άνθρωπος που θα αποδεχτεί τη διαφορετικότητα, ένας άνθρωπος κυνηγημένος που συμβολίζει την ελπίδα και αποτελεί το μοχλό της κριτικής της ταινίας πάνω στο παγιωμένο σύστημα της τουρκικής κοινωνίας.
Η ταινία έχει αποσπάσει βραβείο FIPRESCI στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο, ενώ στη χώρα μας προβλήθηκε στο 59ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Sibel (2018)
Σκηνοθεσία: Çağla Zencirci, Guillaume Giovanetti
Σενάριο: Çağla Zencirci, Guillaume Giovanetti, Ramata Sy
Πρωταγωνιστούν: Damla Sönmez, Emin Gürsoy, Erkan Kolçak Köstendil, Etit İşcan, Meral Çetinkaya
Διάρκεια: 95'



Βαθμολογία υπογράφοντος: 8/10

59ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης - Ματιές στα Βαλκάνια
03/11/2018 - αίθουσα Σταύρος Τορνές 20:30
04/11/2018 - αίθουσα Σταύρος Τορνές 18:00

Σιωπηλός γάμος

Ένα τηλεοπτικό συνεργείο επισκέπτεται τα ερείπια ενός εργοστασίου σε μια αγροτική περιοχή της Ρουμανίας, όπου επρόκειτο να χτιστεί ένα τουριστικό χωριό. Εκεί συναντούν ορισμένες μαυροφορεμένες γυναίκες, που ξεπροβάλλουν δειλά από τα ερείπια. Στην πραγματικότητα, στο συγκεκριμένο μέρος υπήρχε ένα χωριό πριν χτιστεί το εργοστάσιο.
Η ιστορία μας πηγαίνει πίσω στο 1953, όταν στο χωριό αυτό ένα νεαρό ζευγάρι, ο Γιάνκου και η Μάρα είναι έτοιμοι να παντρευτούν. Ενώ όλο το χωριό γνωρίζει για τα δυο νεαρά παιδιά, οι πατεράδες τους αν και αντιπαθούνται μεταξύ τους, αποφασίζουν να συμφιλιωθούν και να συμπεθερέψουν.
Τα πράγματα φαίνεται ότι κυλούσαν ομαλά. Ο γάμος έχει οριστεί για την προσεχή Πέμπτη. Όταν όμως την Κυριακή επισκέπτεται το χωριό ένα τσίρκο, βρίσκεται νεκρή στο δάσος κρατώντας το σήμα του σοβιετικού στρατού η Σμαράντα, μια νεαρή κοπέλα που επρόκειτο να παντρευτεί στο παρελθόν τον Γιάνκου και περιφερόταν συνέχεια με ένα λευκό νυφικό.
Σε μια προγαμιαία συνάθροιση, αργότερα, εμφανίζεται σαν πνεύμα η Σμαράντα, που έχει σκοπό να στοιχειώσει τον επικείμενο γάμο. Κι έτσι ακριβώς γίνεται.
Φτάνουμε στην Πέμπτη, τα πράγματα είναι έτοιμα για το γάμο και όλο το χωριό έχει συγκεντρωθεί. Εκείνη τη στιγμή φτάνει ο δήμαρχος μαζί με εκπροσώπους του κόμματος, που αναγγέλλουν ότι λόγω του θανάτου του Στάλιν την προηγούμενη ημέρα απαγορεύονται οι συγκεντρώσεις, οι πολιτιστικές εκδηλώσεις, οι γάμοι, οι μουσικές και το γέλιο για μία εβδομάδα χωρίς εξαιρέσεις.
Τότε αποφασίζει η οικογένεια, κρυφά από το καθεστώς, να συνεχίσει το γάμο στο υπόγειο του σπιτιού με χαμηλό φωτισμό και χωρίς να ακούγεται άχνα. Επί 18 κινηματογραφικά λεπτά δεν ακούγεται τίποτα, παρά μόνο ήχοι φυσικοί, και η σιωπή διατηρείται με ευλάβεια, προσφέροντας μια εικόνα πολύ παράξενη για ένα γάμο. Όταν όμως ξεσπάει η βροχή έξω, ο πατέρας της νύφης δίνει το έναυσμα για το γλέντι. Και σε λίγο ο στρατός θα εισβάλει και θα συλλάβει όλους τους άντρες.

Μέσα από μια ιστορία τραγική, ο σκηνοθέτης στην πρώτη του -και μοναδική ως σήμερα- ταινία μεγάλου μήκους, επιτυγχάνει να μετριάσει την τραγικότητα και να προσδώσει κωμικό στοιχείο, γιατί ούτως ή άλλως "γάμο έχουμε", καθώς και να παρουσιάσει την αγροτική ζωή στη Ρουμανία μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο στα πρώτα χρόνια του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Η ταινία απέσπασε βραβεία στη Ρουμανία, ενώ στη χώρα μας έκανε πρεμιέρα στις 17 Ιουνίου 2010.

Nunta mută (2008)
Σκηνοθεσία: Horaţiu Mălăele
Σενάριο: Horaţiu Mălăele, Adrian Lustig
Πρωταγωνιστούν: Meda Andreea Victor, Alexandru Potocean, Valentin Teodosiu, Alexandru Bindea, Ioana Anastasia Anton, Luminita Gheorghiu, Dan Condurache, Serban Pavlu, Ovidiu Niculescu, Victor Rebengiuc
Διάρκεια: 84'

Δείτε το τρεήλερ της ταινίας

Βαθμολογία υπογράφοντος: 8,5/10